Bir triko tasarımına neler etki eder, bu unsurlar arasında en dikkat çekici olan hangisi? Elbette ki iplik seçimi triko tasarımında en önemli unsurlardan biri. Uygun ipliğin seçimi doğru triko kumaşın elde edilmesinde son derece etkili. İpin uygunluğu konusuna ise etki eden farklı faktörler var. Örneğin kullanılan ipliğin cinsi, kalınlığı, rengi, içeriği vb. özellikler ortaya çıkacak olan kumaşı doğrudan etkileyen faktörler arasında. Birden fazla iplik çeşidinin kullanıldığı triko kumaşlarda ise hangi ipliğin hangi oranda kullanıldığı alınacak performansı doğrudan etkiliyor. Doğru seçimler için trendleri bilmek ve takip etmek ise çok önemli bir rol oynuyor. En trend iplikleri bir arada bulmak, incelemek ve seçimleri doğru yapabilmek için ise fuarlar, etkinlikler çok büyük etkiye sahip.
Doğru iplik seçimi için doğru adres olan Uluslararası İstanbul İplik Fuarı ise 22-24 Şubat 2024 tarihleri arasında triko üreticilerini bekliyor.
Geçmişi Milattan Önceye Dayanan Bir Örgü: Triko
İpliklerin birbirleriyle ya da bir ipliğin belli bir yönde ilmek
oluşturması sonucunda elde edilen yüzeylere örme, bu yüzeylerin elde
edilmesi işine örmecilik veya trikotajcılık deniliyor. Kısaca tek
iplikli örme olarak adlandırılabilecek olan triko; iplik hareketli
iğneler sabit sisteminde düz yataklı makinelerde üretilen örme kumaş
türü.
M.Ö 5.000-6.000 yıllarından beri iplik yapımı, dokuma ve dikiş gibi
tekniklerin uygulandığı biliniyor olmasına rağmen örmeciliğin başlangıcı
tam olarak bilinmiyor. Bununla birlikte yapılan arkeolojik kazılar, Orta
Asya Türkleri ve Mısırlıların M.Ö. 6. ve 5. yüzyıllarda örme işleriyle
uğraştığını ortaya koyuyor.
Kaynaklara göre ilk örgü makinesi 1589 yılında İngiltere’de bulunmuş.
Dakikada yaklaşık 600 ilmek örebilen bu makine örme sanayiinin temel
taşı sayılıyor. Başlangıçta sadece düz yüzeyler örebilen makinenin
zamanla geliştirilmesi ile belirli biçimlerde parçaların örülmesine
imkan veren bir sistem de geliştirilmiş.
Cumhuriyetin İlk Yıllarından Beri Triko Üretiyoruz
Türkiye’de triko üretimine Cumhuriyetin ilk yıllarında başlanıyor ve
1960’lı yıllarda da fabrikasyon üretime geçiliyor. 80’li yıllarda
ihracat hamlesi yapan triko sanayi, 90’lı yıllara gelindiğinde Türkiye
genelinde yaygınlaşmaya başlıyor. Bugün geldiğimiz konumda yüksek üretim
teknolojisi triko üretiminde, dünyada hatırı sayılır bir konumda
bulunuyoruz.
Örgüde Kullanılan İplik Çeşidi Triko Tasarımını Etkiliyor
Triko tasarımında örgü cinsi, ilmek sayısı, örgü ayarı gibi teknik
detayların yanı sıra kullanılan ipliğin cinsi, rengi, içeriği, hangi
ipliğin hangi oranlarda kullanıldığı gibi detaylar da etkili oluyor.
Örneğin; örmede yapısal fantezi iplik grubunda olan elastan, polyester,
viskoz, pamuk karışımlı krem renginde 2,2 Nm 1 kat makarna iplik
kullanılan bir triko kumaş, ipliğin kalın olması nedeni ile kalın, esnek
ve dökümlü bir kumaş oluyor. İçindeki polyester iplik kumaşa parlaklık
verirken elastan iplik esneklik, viskon iplik ise yumuşaklık katıyor.
Farklı bir örnekte %100 akrilik marl iplik kullanılması ve ipliğin
üretimi esnasında şardonlanması ile kalın, esnek ve dökümlü ve
yüzeyi hafif tüylü bir kumaş elde edilebilirken %100 akrilik şönil iplik
kullanılarak kalın, tok, yumuşak, enine ve boyuna esneyebilen, aynı
zamanda da kadifemsi bir görünüme sahip bir kumaş elde edilebiliyor.
Farklı iplik çeşidi ve örme tekniğine göre ortaya koyulan triko kumaşlar
kullanım alanlarında da farklılıklar gösteriyor. Örneğin bir kumaş iplik
çeşidinden de kaynaklı olarak bere, atkı kazak gibi ürünlerin yapımına
daha uygunken farklı bir kumaş ev tekstili ürünlerinin yapımına daha
uygun olabiliyor.
Triko Üretimi: İplik İle Başlayıp Kumaşla Sonlanan Süreç
Düz örme makinelerinde atkılı örme sistemi ile oluşturulan, farklı
kullanım alanları için farklı iplik türleri ve farklı örgüler ile
hazırlanan kumaş tasarımına triko tasarımı deniyor. Triko tasarımı iplik
seçimi ile başlıyor ve doğru ipliğin seçimi tasarımda çok önemli bir rol
oynuyor. Kullanılan iplik, trikonun tasarımı yanı sıra maliyetlerine de
etki ediyor. Örneğin doğal ipliklerin kullanılması ile elde edilen triko
kumaşların maliyetleri, sentetik iplik kullanımıyla elde edilenlerden
daha yüksek oluyor.
Triko üretimi iplikle başlayıp kumaşla son bulan bir süreç. Yapay ve
doğal iplikler triko tasarımcılarının yeteneklerine doğrudan etki eden
faktörler. Örmenin temeli olan ipliğin elyaf karışımı, numarası,
içindeki neps, flam gibi detaylar seçilen ipliğin örgüdeki performansını
doğrudan etkiliyor. Ayrıca ipliğin karışımı ve numarası kullanılacak
olan örgü makinesini ve sonuçta nasıl bir tuşe elde edileceğini, yıkama
ve ütüden sonra örgünün nasıl etkileneceğini belirliyor.
İpliğin görünümü, kalitesi ve makineye uygun seçilmesi tasarımı
etkiliyor. Bunların yanı sıra ipliğin kaç kat kullanılacağı, rengi,
karışımı, kalınlığı gibi detayların da dikkatle incelenmesi ve
seçimlerin incelikle yapılması gerekiyor.
